Δευτέρα, 15 Ιουνίου 2009

Βιωματικό σεμινάριο με θέμα "Η λίμνη"



Πρόκειται να γνωρίσω την Ιστοριογραμμή σε εκπαιδευτικούς της Μακεδονίας. Το εργαστήρι θα πάρει χώρα στο κέντρο Π.Ε στην Καστοριά. Η λίμνη της αποτελεί την έμπνευσή μου για το θέμα που θα δουλέψουμε. Μία συγκινησιακή εκκίνηση, θα χαλαρώσει τους συμμετέχοντες και θα τους απελευθερώσει την ενέργεια, για να δώσουν τον καλύτερο εαυτό τους σε λίγες ώρες που έχουμε στη διάθεσή μας, για να βιώσουν όλες τις φάσεις-επεισόδια της Ιστοριογραμμής. Τι άλλο από μία θεατρική εκκίνηση! Με βοηθά ο φίλος μου ο Φωτεινούλης, το φιδάκι μου, που έχω φτιάξει η ίδια και που έχω μαζί μου στην τάξη και σε όλα τα σεμινάρια.

Στέκομαι στο κέντρο της αίθουσας, να είμαι ορατή από όλους και μένω ακίνητη. Οι φωνές καταλαγιάζουν και τα βλέμματα όλων στρέφονται πάνω μου με ενδιαφέρον και απορία. Ξεκινάω ένα διάλογο με το Φωτεινούλη, ο οποίος γέρνει στον ώμο μου κοιμισμένος.
- Ε, ξύπνα!
- Α, γεια σας. Σαν να με πήρε λιγάκι ο ύπνος. Ξέρετε ποιος είμαι εγώ; Είμαι το τέρας της Λοχ Νες. Χα χα! Αστειεύομαι βέβαια. Μοιάζω εγώ για τέρας, τόσο γλυκός που είμαι; Ε; Το όνομά μου είναι Φωτεινούλης και λατρεεεύω τις λίμνες. Γι’αυτό μόλις άκουσα από την Ιφιγένεια ότι θα κάνατε εδώ κάτι σχετικό με λίμνες, βρήκα την ευκαιρία και….χώθηκα στην τσάντα της. Και να’μαι εδώ. Μα πες μας Ιφιγένεια τι πρόκειται να κάνουμε;
- Αγαπημένε μου Φωτεινούλη, θα ακούσουμε ένα μουσικό κομμάτι από τη ¨Λίμνη των Κύκνων¨ του Τσαϊκόφσκυ, που τόσο σου αρέσει και θα ζητήσω από όλους να χαλαρώσουν, να αφεθούν στην καταπληκτική αυτή μουσική, να αφήσουν εικόνες να περάσουν από μπροστά τους, ήχους, μυρωδιές, γεύσεις να τους πλημμυρίσουν. Καταπληκτικά, κι εγώ θα πιάσω μία γωνιά για να απολαύσω το αγαπημένο μου κομμάτι.

Η μουσική αρχίζει, τα φώτα χαμηλώνουν και …όλοι παραδίνονται στη μαγεία της μουσικής. Η ατμόσφαιρα γίνεται συγκινησιακή και η συνέχεια ξετυλίγεται ως εξής. Η μουσική σβήνει, τα φώτα ανάβουν και επιστροφή στην πραγματικότητα. Ρωτώ:
¨Τι σας έρχεται στο νου όταν ακούτε τη λέξη Λίμνη;¨ ΄Ενας καταιγισμός ιδεών προκύπτει και εγώ καταγράφω σε ένα μεγάλο χαρτί.
-Ψάρια, έντομα, βατράχια, κάστορες, καλαμιές, νούφαρα, βάρκες, πουλιά, βίδρες, ψαράδες, οικισμός, κωπηλάτες, βράχια, σκουπίδια, λύματα, βότσαλα, όστρακα, άμμος, αέρας, ήλιος, ομίχλη, φεγγάρι.
¨Τι λέτε να φτιάξουμε την εικόνα μιας λίμνης και να την στήσουμε σε αυτό το ταμπλώ;¨ Έχω ήδη φτιάξει ένα υπόβαθρο σε ένα ταμπλώ διαστάσεων περίπου 6μ επί 2 μ στο οποίο έχω φτιάξει ουρανό από γαλάζιο γκοφρέ χαρτί και μία λίμνη με μπλε χαρτί του μέτρου. Η υπόλοιπη επιφάνεια είναι καλυμμένη με μπεζ χαρτί του μέτρου. Εξηγώ ότι η λίμνη είναι κομμένη εγκάρσια, μπορούμε δηλαδή να δούμε ό,τι υπάρχει μέσα σε αυτή. Θίγουμε την έννοια της προοπτικής ώστε να τοποθετηθούν σωστά όλα τα στοιχεία.

¨Τι υπάρχει σε ένα οικοσύστημα λίμνης;¨ ρωτώ και τους τραβώ την προσοχή στη λίστα όπου έχω καταγράψει τις ιδέες τους. Ομαδοποιούν τα στοιχεία στις εξής κατηγορίες: πανίδα (ψάρια, πουλιά), χλωρίδα(φυτά), φυσικά στοιχεία και στοιχεία ανθρώπινης παρέμβασης. Τους ζητώ να χωριστούν σε τέσσερις ομάδες και κάθε μια αναλαμβάνει μία κατηγορία στοιχείων για να κατασκευάσει και να συμβάλλει στη δημιουργία του σκηνικού της λίμνης, που είναι το πρώτο επεισόδιο της Ιστοριογραμμής. ¨Πού βρίσκεται η λίμνη σας και σε ποια εποχή;¨ είναι η επόμενη ερώτηση που τους απευθύνω. Μα πού αλλού; Πρόκειται για τη φθινοπωρινή όψη της λίμνης της Καστοριάς. Ξεκινάμε λοιπόν από το τοπικό περιβάλλον, από το οποίο έχουν γνώσεις και εμπειρίες. Το ίδιο συμβαίνει και με τα παιδιά.

Εφαρμόζω τη διανομή ρόλων μέσα στην ομάδα, στοιχείο που υιοθέτησα από τον κύριο Νεόφυτο Χαραλάμπους, εισηγητή της συνεργατικής μάθησης. Αναθέτω στα μέλη των ομάδων να αναλάβουν τους εξής ρόλους: α)του συντονιστή, ο οποίος θα συντονίζει την εργασία στην ομάδα, β)του προμηθευτή που θα είναι υπεύθυνος να εφοδιάσει την ομάδα του με τα απαραίτητα υλικά που θα αποφασίσουν από κοινού, γ) του χρονομέτρη, ο οποίος θα υπενθυμίζει στη ομάδα του τον διαθέσιμο χρόνο για να ολοκληρώσουν την εργασία τους, δ)του γραμματέα, ο οποίος αναλαμβάνει να γράφει και τέλος ε)του παρουσιαστή, ο οποίος θα παρουσιάζει το αποτέλεσμα της εργασίας της ομάδας του στις άλλες ομάδες.

Η πρώτη ομάδα αναλαμβάνει να δημιουργήσει πουλιά και ψάρια της λίμνης, η δεύτερη δέντρα, φυτά, λουλούδια, η τρίτη ήλιο, σύννεφα, βροχή και άλλα φυσικά στοιχεία και η τέταρτη, βάρκα, σπιτάκι στη λίμνη, παγκάκια και κάποια πεταμένα σκουπίδια. Τους εξηγώ ότι μπορώ να καλέσω έναν από την ομάδα των ζώων και να του ζητήσω να μου σχεδιάσει ένα ζώο. Τον βοηθάω με ερωτήσεις όπως πώς είναι τα μάτια του, τα αυτιά του, τα χέρια του, τα πόδια του κ.α. Αν δεν γνωρίζει ή δεν μπορεί να φανταστεί τον ρωτώ πού μπορεί να μάθει. Και τον παρακινώ να ψάξει σε βιβλία, βιντεοκασέτες, στο διαδίκτυο. Η έρευνα προκύπτει ως ανάγκη του και έχει νόημα για αυτόν που την διεξάγει. Ορίζω ως χρόνο μισή ώρα για να ολοκληρώσουν αυτή τη δραστηριότητα.



Η κάθε ομάδα τοποθετεί τις δημιουργίες της στο ταμπλώ σε κατάλληλη θέση και λαμβάνοντας υπ’όψιν τα στοιχεία που έχουν τοποθετήσει ήδη οι άλλοι. Ο ένας συμπληρώνει τον άλλον και έτσι προκύπτει το ολοκληρωμένο έργο, που είναι μια υπέροχη φθινοπωρινή όψη της λίμνης, όπως τη φαντάστηκαν οι συγκεκριμένοι άνθρωποι τη συγκεκριμένη στιγμή μέσα από την αλληλεπίδραση που υπάρχει μεταξύ τους. Άχρηστα χαρτόκουτα και παλιές εφημερίδες μετατρέπονται σε πολύχρωμα ψάρια, κουβάρια μαλλιού και σύρμα πίπας γίνονται κύκνοι, σύρματα πίπας γίνονται νούφαρα και δίχτυα, ενώ χαρτόκουτα τροποποιούνται σε σύννεφα και καλύβες. ¨Ωραίο, ε;¨ καμαρώνει κάποιος στην ομάδα του. Πρόκειται για ένα οπτικοποιημένο κείμενο, που οι ίδιοι δημιούργησαν και έχει νόημα για αυτούς.

Κατόπιν ζητώ από κάθε ομάδα να γράψει τρεις λέξεις σε ξεχωριστές καρτέλες με τις οποίες να χαρακτηρίζουν τη λίμνη τους. Όταν γράψουν τις λέξεις τους τις τοποθετούν στο ταμπλώ και τις διαβάζουμε. ¨ΕΛΠΙΔΑ, ΦΑΝΤΑΣΙΑ, ΣΟΦΙΑ, ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ, ΖΩΗ, ΚΙΝΗΣΗ κ.α ¨
Στην τάξη μπορώ να ξεκινήσω λεκτικά παιχνίδια με τις λέξεις που γράφουν ή λένε τα παιδιά και εγώ τις γράφω αντί αυτών στις καρτέλες (στο νηπιαγωγείο), όπως ας πούμε τους ζητώ να βρούν τις λέξεις που έχουν την ίδια σημασία (ομώνυμες) ή την αντίθετη ή λέξεις που αρχίζουν από το ίδιο γράμμα. Επίσης, μπορώ να τους βοηθήσω να ¨διορθώσουν¨ μία λέξη αν δεν την έχουν διατυπώσει σωστά.

Με αφορμή και ερέθισμα το οπτικοποιημένο κείμενο με θέμα τη λίμνη τους ζητώ να συνθέσουν ένα ποίημα, ένα ποίημα των αισθήσεων. Τους δίνω τη φόρμα πάνω στην οποία θα δημιουργήσουν. Φτιάχνουν προτάσεις ξεκινώντας με το ρήμα που αντιστοιχεί στις πέντε αισθήσεις μας και συνεχίζουν με επίθετο και ουσιαστικό, ακολουθεί σύνδεσμος ή πρόθεση και συνεχίζουν πάλι με επίθετο και ουσιαστικό. Οι διοργανωτές του σεμιναρίου έχουν μπει τόσο στο κλίμα, που παίρνουν την πρωτοβουλία και βάζουν το μουσικό κομμάτι «Η λίμνη των κύκνων» να παίζει για να εμπνέονται τα μέλη των ομάδων και να διατηρηθεί το πολύ ομαδικό και δημιουργικό κλίμα που δημιουργήθηκε. Ο παρουσιαστής κάθε ομάδας διαβάζει το ποίημα της ομάδας του μπροστά στο σκηνικό της λίμνης.

Βλέπω κάτασπρους κύκνους και πράσινους βατράχους
Ακούω απαλό θρόισμα και ρυθμικό πετάρισμα
Αγγίζω ξύλινες βάρκες και τα σχισμένα δίχτυα
Μυρίζω τη φθινοπωρινή αύρα και το βρεγμένο χώμα
Γεύομαι την ομορφιά της ζωής και το μελαγχολικό ορίζοντα

Βλέπω ψιλόλιγνα καλάμια και όμορφα πουλιά
Ακούω ανήσυχα βατράχια και δυνατό αγέρι
Αγγίζω δροσερό νερό και βελουδένια νούφαρα
Μυρίζω μουσκεμένα φύλλα και χώμα νωπό
Γεύομαι τα φρέσκα ψάρια και τη γλυκειά ζωή
¨Πολύ ωραίο¨επιβραβεύουν οι υπόλοιπες ομάδες.

Βλέπω την αρμονική συμβίωση στη γαλάζια λίμνη
Ακούω ανήσυχα φτερουγίσματα από πεινασμένους γλάρους
Μυρίζω το νοτισμένο χώμα στη φθινοπωρινή όχθη
Αγγίζω τα ξερά φύλλα των γέρικων πλατάνων
Γεύομαι την ήρεμη ζωή, τα φρέσκα ψάρια και τον όμορφο ψαρά.

Ενθουσιασμός εκφράζεται από τα μέλη της ομάδας. Το αστείο είναι ότι το διαβάζει άντρας και οι γυναίκες της ομάδας σχολιάζουν: ¨ήθελε να το βγάλουμε, αλλά δεν τον αφήσαμε¨

Βλέπω γαλάζια οράματα σε ονειρεμένη λίμνη
Ακούω την υγρή σιωπή σε καθάριους ήχους
Αγγίζω τα απαλά φτερά των λ ευκών κύκνων
Μυρίζω τη νοτισμένη γη και τα υγρά τα φύλλα
Γεύομαι την ώρα τη γλυκειά στα απαλά του χείλη
Α!α! α! και χειροκρότημα ακούγεται.

¨Τι σκέφτεστε για την εικόνα της λίμνης; Ποια θα ήταν η διαφορά αν απλά κρεμούσα μία αφίσα λίμνης αντί να δημιουργήσετε εσείς αυτό το σκηνικό;¨
Όλοι μιλούν για τη χαρά της δημιουργίας και της συνεργασίας που βίωσαν, για τη συναισθηματική τους εμπλοκή και για το αίσθημα της ιδιοκτησίας που νιώθουν για τη λίμνη τους. Έτσι προκύπτει από τους ίδιους τους συμμετέχοντες μία θεμελιώδης αρχή της Ιστοριογραμμής, η συναισθηματική εμπλοκή και το αίσθημα της ιδιοκτησίας. Έτσι έχει ολοκληρωθεί το πρώτο επεισόδιο της ιστορίας μας, που σχετίζεται με τη δημιουργία του σκηνικού της ιστορίας και την τοποθέτησή του στο χώρο και το χρόνο.

Καιρός να ζωντανέψουμε λίγο τη λίμνη μας. ¨Ποιοι μπορεί να ζουν στη λίμνη; Τι μπορεί να κάνουν;¨ είναι η επόμενη ερώτηση-κλειδί που μας εισάγει στο δεύτερο επεισόδιο που έχει να κάνει με τη δημιουργία χαρακτήρων. Καταγράφω τις απαντήσεις τους. Βαρκάρηδες, ζωγράφοι, περιπατητές, κυνηγοί, φυσιολάτρες, ερωτευμένα ζευγαράκια, πάπιες, κύκνοι κ.α. Ζητώ κάθε ομάδα να διαλέξει ένα χαρακτήρα και να γράψει το βιογραφικό του, το οποίο θα έχει αφηγηματική μορφή και θα είναι γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο. Απαραίτητα στοιχεία είναι το όνομα, η ηλικία, το επάγγελμα, τα ενδιαφέροντα και τρεις λέξεις για την προσωπικότητά του.

Ο παρουσιαστής κάθε ομάδας διαβάζει σε πρώτο πρόσωπο το βιογραφικό του ήρωα που έχει αναλάβει και τότε αρχίζει το μπλέξιμο. Ήδη δημιουργούνται σχέσεις μεταξύ των ηρώων, συνεργατικές ή αντιθετικές. Όμως ας αφήσουμε τη συνέχεια να μας επαληθεύσει.

Παρουσιαστής Α ομάδας
-Είμαι ο Θοδωρής ο κυνηγός παπιών. Εδώ και 30 χρόνια περπατώ στα πλακόστρωτα σοκάκια της Καστοριάς, που οδηγούν στην πλανεύτρα λίμνη. Οι ήχοι και τα χρώματα του φθινοπώρου με βοηθούν να ψάξω να βρω λέξεις, εικόνες. Αντικρύζοντάς τη, νιώθω να’ναι το αίνιγμα του χρόνου, κάτι που αγνοώ, είναι ωραία σαν ιστός που υφαίνεται, σα φωτιά που με καίει και δε φαίνεται. Στο βάθος του μυαλού μου τρέχει ένα άλογο, με παρασύρει, το ακολουθώ και ελπίζω να βρω αυτό που ποθώ.

Παρουσιαστής Β ομάδας
-Είμαι ο Μακροβουτηχτής, ο αγριόπαπιος. Πιπίνι λόγω ηλικίας. Είμαι πρώτος στις βουτιές και στις σούζες στο νερό. Έχω στενές σχέσεις με τη λίμνη, σχέσεις ζωής. Χωρίς να περιαυτολογώ, έχω έξυπνο μυαλό, παράστημα αθλητικό και τολμάω και μπορώ

Παρουσιαστής Γ ομάδας
Είμαι ο Αντώνης ο βαρκάρης, ο Σερέτης. Εδώ και 43 χρόνια ζω και ψαρεύω ακούραστα στη λίμνη της Καστοριάς. Τις Κυριακές φλερτάρω τις γυναίκες και στη συνέχεια κάθομαι μπροστά στο καβαλέτο και ζωγραφίζω τις ομορφιές της φύσης. Είμαι εργατικός πολύ, φιλότιμος, μ’αρέσει λίγο το ποτό και οι καλοί μεζέδες.

Παρουσιαστής Δ ομάδας
Είμαι ο Ορφέας. Είμαι 20 χρονών και είμαι μουσικός. Η σχέση μου με τη λίμνη είναι ερωτική. Τα ενδιαφέροντά μου –μην τρομάξετε- έρωτας, έρωτας, έρωτας. Κι αν δεν παινέψεις το σπίτι σου, θα πέσει να σε πλακώσει, είμαι ρομαντικός, ευαίσθητος και συναρπαστικός.
Είμαι η Ευρυδίκη, 27 χρονών. Ασχολούμαι με τα οικιακά. Το χόμπυ μου είναι να πλένω τα ρούχα στη λίμνη. Εκεί συναντιέμαι με τον Ορφέα και είμαι για αυτόν όμορφη, προκλητική και έμπειρη.

Είναι σημαντικό εδώ να αναφέρω την περηφάνια με την οποία παρουσίαζαν το δικό τους ήρωα.

Στο συγκεκριμένο βιωματικό εργαστήριο ο χρόνος μας πιέζει και έτσι παρακάμπτουμε την ερώτηση-κλειδί ¨Τι θα λέγατε να φτιάξετε τις φιγούρες των ηρώων σας;¨ Τους εξηγώ ότι εφοδιάζουμε τα παιδιά με τα απαραίτητα υλικά όπως κομμάτια από υφάσματα και μαλλιά, σύρμα πίπας, χαρτόνια και χρώματα κ.α και τους αφήνουμε να δημιουργήσουν. Μπορούμε να τους δώσουμε έτοιμα σχήματα όπως κύκλους, τετράγωνα, ορθογώνια και τρίγωνα για να συνθέσουν το σώμα των ηρώων τους. Απαραίτητη προϋπόθεση πριν ξεκινήσει η διαδικασία είναι να τους δώσουμε μία κλίμακα για το μέγεθος των κατασκευών. Έτσι, τους εξηγούμε ότι ένας όρθιος χαρακτήρας δεν υπερβαίνει το μέγεθος του χαρτιού Α4. Τους δίνουμε τον απαραίτητο χρόνο για να ολοκληρώσουν τη δραστηριότητα αυτή και περιμένουμε τα αποτελέσματα.
Έχοντας τώρα τη φιγούρα του κάθε χαρακτήρα, τους ζητούμε να γράψουν μια μικρή ιστορία για τον ήρωά τους, βασιζόμενοι στο βιογραφικό του και να την παρουσιάσουν.

Έτσι ολοκληρώνεται το δεύτερο επεισόδιο της ιστορίας που συνδέεται με τη δημιουργία των ηρώων της ιστορίας, ανθρώπων ή ζώων ή ακόμα φυσικών στοιχείων.

¨Τι μπορεί να συμβεί στο τοπίο αυτό;¨ είναι η επόμενη ερώτηση που απευθύνω στις ομάδες. Γράφω τις ιδέες τους.
«Πνιγμός, βλάβη του βιολογικού καθαρισμού, κυνηγός σκοτώνει κύκνους, χρήση δυναμίτη, απαγορευμένο ψάρεμα, ανεφοδιασμός αεροπλάνου, εμφάνιση τουριστικού καραβιού, μυστηριώδης εξαφάνιση παπιών» είναι κάποιες από τις απαντήσεις τους.

Τους προτρέπω να επιλέξουν μία και να αρχίζουν την ιστορία ένας-ένας. Βέβαια στη συνέχεια περιπλέκεται και άλλο συμβάν και άλλο ανάλογα με τη φαντασία των συμμετεχόντων. ¨Ας ζωντανέψουμε την ιστορία¨ τους παροτρύνω και μετά την συγκατάθεσή τους προχωρούμε στο μοίρασμα των ρόλων. Το σκηνικό του έργου είναι έτοιμο. Με πολύ λίγα αξεσουάρ και πολλή φαντασία γίνονται τα κοστούμια και το έργο ξεκινά. Ένα καλάθι με ρούχα και ένα μαντήλι για την Ευρυδίκη που πηγαίνει στη λίμνη για να πλύνει, μία αυτοσχέδια κιθάρα για τον Ορφέα, το μουσικό και αγαπημένο της Ευρυδίκης, ένα στόμα πάπιας φτιαγμένο από χαρτόνι για την πάπια το Μακροβουτηχτή, ένα καβαλέτο για τον Αντώνη το βαρκάρη το Σερέτη, που τις ελεύθερες ώρες του ζωγραφίζει τις ομορφιές της φύσης, μία απόχη και ένα καπέλο για τον κυνηγό παπιών.

Παίζουν με χιούμορ και μας κάνουν να γελάσουμε και να συγκινηθούμε. Όμως πάνω από όλα να νιώσουμε την ικανοποίηση ότι όλοι μαζί δημιουργήσαμε ένα όμορφο αποτέλεσμα και το σημαντικότερο είναι ότι ζήσαμε και μοιραστήκαμε όμορφες και δημιουργικές στιγμές.



Σάββατο, 6 Ιουνίου 2009

ΘΕΜΑ: «Η Θάλασσα»


Ένα διαφορετικό κοινό με άλλη δυναμική, σε μια άλλη πόλη, την Πάτρα, ένα άλλο θέμα που αφορά περισσότερο στο τοπικό περιβάλλον, «Η θάλασσα», μία διαφορετική εκκίνηση. Στόχος μου είναι να συγκεντρώσω τα βλέμματα και να επικεντρώσω πάνω μου την προσοχή όλων για να εισάγω το θέμα. Στέκομαι σε ένα περίβλεπτο σημείο, μένω σιωπηλή και ακίνητη έως ότου όλοι κάνουν το ίδιο και με κοιτούν. Τη στιγμή εκείνη ξεκινώ να απαγγείλω ένα ποίημα του Σεφέρη που αναφέρεται στη θάλασσα.

¨Ποιες εικόνες σας έρχονται στο νου όταν ακούτε τη λέξη θάλασσα; Ποιοι ήχοι, ποιες μυρωδιές, ποια χρώματα, ποιες γεύσεις αναδύονται από μέσα σας;¨, ρωτώ όλους. Πρόκειται για εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων, φοιτητές ή εν ενεργεία, ένα ενδιαφέρον μείγμα ανθρώπων δηλαδή.

Η ενότητα καταιγισμού ιδεών που υπάρχει στην Ιστοριογραμμή και όχι μόνο, στοχεύει στη διερεύνηση των γνώσεων, εμπειριών και συναισθημάτων που ήδη έχουν οι «μαθητές». Οι ιδέες που καταθέτει το σύνολο των ατόμων δεν είναι μόνο το άθροισμα των ιδεών του καθενός, αφού παρεμβαίνει και η δυναμική της ομάδας. Αυτό που έχω να κάνω εγώ ως εκπαιδευτικός είναι να βοηθήσω τους μαθητές να οργανώσουν τις γνώσεις τους. Τους παροτρύνω να δούμε ξεχωριστά κάθε άποψη που είναι καταγραμμένη σε μία μεγάλη επιφάνεια και να προσπαθήσουμε να την ομαδοποιήσουμε.

Αφότου ομαδοποιήσουμε τα δεδομένα μας, αυτόματα έχουμε τον αριθμό των ομάδων που ζητώ από αυτούς να δημιουργήσουν. ¨Θα έχουμε την ευκαιρία να δημιουργήσουμε το δικό μας θαλασσινό τοπίο. Μοιραστείτε σε ομάδες που η καθεμιά θα αναλάβει μία από τις κατηγορίες που καταγράψαμε. Τους παρουσιάζω το υπόβαθρο του ταμπλώ στο οποίο έχω βάλει στη βάση ένα μπλε χαρτί του μέτρου με άμμο πάνω σε αυτό που παριστάνει το βυθό της θάλασσας. Στο πάνω μέρος έχω βάλει γαλάζιο γκοφρέ χαρτί για ουρανό. Συζητάμε την έννοια της προοπτικής που πρέπει να έχουν υπ΄ όψιν τους κατά την κατασκευή των στοιχείων, ώστε τα μεγαλύτερα να μπουν μπροστά ενώ τα μικρότερα στο βάθος.

Η μία ομάδα αναλαμβάνει τα φυτά που υπάρχουν μέσα και έξω από τη θάλασσα, η άλλη τα ψάρια, η τρίτη την ανθρώπινη παρέμβαση πχ σκουπίδια, ψαρόβαρκα, φάρο και η τέταρτη τα φυσικά στοιχεία. Συζητάνε στις ομάδες τους τι ακριβώς θα φτιάξουν και το ανακοινώνουν στις υπόλοιπες. Οι προμηθευτές εφοδιάζουν τις ομάδες τους με τα απαραίτητα υλικά, τα οποία φροντίζω να είναι όσο το δυνατόν υλικά από τη φύση και «άχρηστα» πχ χαρτόκουτα, εφημερίδες, τσόφλια από ξηρούς καρπούς κ.α. Η φαντασία τα μετέτρεψε σε μικρά αριστουργήματα. Οι εφημερίδες έγιναν καταπληκτικά ψάρια.

Οι ομάδες τοποθετούν τις δημιουργίες τους πάνω στο ταμπλώ και το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό. Τους ζητώ στη συνέχεια να χαρακτηρίσουν το θαλασσινό τους τοπίο με τρεις λέξεις γραμμένες ξεχωριστά σε καρτέλες και να τις κολλήσουν σε όποιο σημείο θέλουν. Ο παρουσιαστής από κάθε ομάδα διαβάζει δυνατά τις λέξεις της ομάδας του. Τονίζεται και εδώ η αξία της άμεσης συμμετοχής, του συνολικού αποτελέσματος, της προσωπικής δημιουργίας και κατά συνέπεια της συναισθηματικής εμπλοκής και του αισθήματος ιδιοκτησίας που νιώθουν οι συμμετέχοντες μετά το πέρας της όλης διεργασίας κατασκευής του σκηνικού.

¨Είναι ώρα να κατοικηθεί το όμορφο τοπίο μας. Ποιοι νομίζετε ότι μπορούν να ζουν σε αυτό το μέρος;¨ Πολλές ιδέες ακούγονται όπως ψαράδες, περιηγητές, παραθεριστές κ.α., τις οποίες καταγράφω σε ένα χαρτί. ¨Ποιόν χαρακτήρα επιλέγετε κάθε ομάδα για να του φτιάξετε τη φιγούρα;¨. Η μία ομάδα διαλέγει έναν παραθεριστή, η δεύτερη ένα βιολόγο, η τρίτη ομάδα διαλέγει ένα ψαρά…… Πώς μοιάζει; Μπορείτε να φτιάξετε τη φιγούρα του; Τους δίνω την κλίμακα χωρίς περιορισμό για το αν θα είναι επίπεδοι ή τρισδιάστατοι οι ήρωές τους. Και όντως υπήρξε μία ποικιλία ευφάνταστη που εξέπληξε και τους ίδιους.

¨Φτιάξτε ένα βιογραφικό για τον ήρωά σας. Δώστε του τα εξής στοιχεία: όνομα, ηλικία, επάγγελμα, ενδιαφέροντα και τρία χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του. Έπειτα να μας τον παρουσιάσετε λέγοντας και τη μικρή του ιστορία στην οποία θα έχετε ενσωματώσει τα στοιχεία του.¨ Έπρεπε να δείτε την ευχαρίστηση και την ικανοποίηση που ήταν ζωγραφισμένη στα πρόσωπά τους όταν παρουσίαζαν στις υπόλοιπες ομάδες τον ήρωά τους. Σηκώνονταν δύο από κάθε ομάδα, ο ένας κρατούσε τη φιγούρα και ο άλλος διάβαζε το βιογραφικό του με τη μορφή μικρής ιστορίας. Όταν τέλειωνε η παρουσίαση, ακούγονταν χειροκροτήματα από τις ομάδες που άκουγαν. Πολλοί από τους συμμετέχοντες είναι καθηγητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και είχαν έρθει αντιμέτωποι για πρώτη φορά με κάποιο ταλέντο τους και ήταν καταγοητευμένοι.

Στη συνέχεια τους ζητώ να φανταστούν κάποια ευχάριστα ή δυσάρεστα γεγονότα που μπορεί να συμβούν σε αυτό το τοπίο. Οι ιδέες καταγράφονται και όλοι μπορούν να έχουν οπτική επαφή με αυτές. Κάθε ομάδα επιλέγει ένα συμβάν και γράφει μία ιστορία, στην οποία εμπλέκονται οι χαρακτήρες όλων των ομάδων. Έχουν περίπου μισή ώρα για να φτιάξουν την ιστορία τους την οποία θα παρουσιάσουν στο τέλος στους υπόλοιπους.