Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2009

Πώς σχεδιάζω ένα οργανόγραμμα θέματος;

Ο εκπαιδευτικός αφού επιλέξει το θέμα και αποφασίσει για τις έννοιες και τις δεξιότητες, τις οποίες θα στοχεύσει να δομήσουν και να εξασκήσουν οι μαθητές του, επινοεί μια ιστορία, της οποίας σχεδιάζει τα επεισόδια με μια λογική σειρά. Ακολούθως, σχεδιάζει με πολλή προσοχή τις ερωτήσεις-κλειδιά, που συνοδεύουν κάθε επεισόδιο και βοηθούν την εξέλιξή του.

Είναι σημαντικό να τονιστεί εδώ ότι κατά τη διάρκεια σύλληψης και καθορισμού των επεισοδίων τρία είναι τα κύρια σημεία που πρέπει να ληφθούν υπ’όψιν από τον εκπαιδευτικό. α) Το σημείο εκκίνησης του θέματος, που ενδέχεται να είναι ένα γράμμα ή ένα απόκομμα εφημερίδας ή ένα απόσπασμα από βιβλίο ή μια αφήγηση που θα χρησιμοποιήσει ο νηπιαγωγός / δάσκαλος προκειμένου να εισάγει το θέμα, β) Το επεισόδιο του επιλόγου της ιστορίας που μπορεί να είναι μια επίσκεψη ενός ειδικού στο σχολείο ή η επίσκεψη των παιδιών σε ένα τόπο σχετικό με το θέμα ή μια παράσταση των παιδιών και γ) Η αντανάκλαση του θέματος, που μπορεί να είναι ένα βιβλίο που φτιάχνουν τα παιδιά ή ένα νοητό ταξίδι σε όλη τη διαδρομή του θέματος ή ένα έργο αντανάκλασης που θα περιλαμβάνει την περίληψη των όσων έμαθαν τα παιδιά. Πρόκειται για το στάδιο της μετα-γνώσης (meta-cognition), το οποίο βοηθά τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν τι έμαθαν και με ποιο τρόπο.


Στη συνέχεια ο εκπαιδευτικός καταγράφει τις πιθανές δραστηριότητες, στις οποίες θα καλέσει τα παιδιά να συμμετάσχουν, προκειμένου να ερευνήσουν τα ίδια τις απαντήσεις που θα δώσουν και καθορίζει ποια θα είναι η οργάνωση της τάξης. Μπορεί να είναι όλη η τάξη - ιδίως στην αρχή κάθε μαθήματος – μπορεί να δουλέψουν σε ζευγάρια, σε μικρές ή μεγαλύτερες ομάδες, ανάλογα με τις απαιτήσεις της κάθε δραστηριότητας. Εξετάζει αν οι δραστηριότητες ανταποκρίνονται στους στόχους, τους οποίους έχει θέσει και αφορούν στη γνωστική, στην κοινωνικο-συναισθηματική ανάπτυξη καθώς και στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων. Συγκεντρώνει τις πηγές πληροφόρησης και τα υλικά, που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη του θέματος και που ο εκπαιδευτικός οφείλει να παρέχει στους μαθητές εκ των προτέρων. Όλα αυτά τα συστατικά καταγράφονται με τη μορφή πίνακα, τον οποίο συμπληρώνει ο εκπαιδευτικός πριν να αρχίσει την ανάπτυξη του θέματος και τον συμβουλεύεται ή τον αναμορφώνει κατά τη διάρκεια των μαθημάτων.

Ένα μοντέλο για το σχεδιασμό ενός θέματος Ιστοριογραμμής προτείνεται από το Barr (1997) και είναι το ακόλουθο.

ΑΛΛΗΛΟΥΧΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ

1.Τι θέμα θα επιλέξω
Αναλυτικό πρόγραμμα

Ανάγκες παιδιών
Σχολικό πλάνο
Στάδιο διδασκαλίας
Σχετικότητα
Επιλέγω το θέμα


2.Από πού θα αρχίσω
Ενδιαφέρον εκπαιδευτικού

Θέμα
Ιστορία
Τηλεοπτικό πρόγραμμα
Επίκαιρο θέμα
Επιλέγω σημείο εκκίνησης


3.Ποια σειρά θα ακολουθήσω
Εισαγωγή

Κύριο μέρος
Συμπέρασμα
Γράφω την αλληλουχία ή Ιστοριογραμμή


4.Ποιες δραστηριότητες θα εμπλέξω
Λίστα δραστηριοτήτων

Λίστα δεξιοτήτων και εμπειριών
Λίστα περιεχομένου
Λίστα στάσεων
Αρχίζοντας με την συνοχή ή Ιστοριογραμμή, σχεδιάζω σχετικές δραστηριότητες, λίστα δεξιοτήτων που θα εξασκηθούν μέσω αυτών και λίστα εμπειριών


5.Ποιες πηγές θα χρειαστούν
Λίστα πηγών

Δυνατότητα διαθεσιμότητας
Οργανώνω τις πηγές


6.Ποιες ιδέες-κλειδιά καλύπτω μέσα από αυτό το θέμα
Κάνω λίστα αυτών


7.Τι έμαθαν τα παιδιά
Εξετάζω τεχνικές
Εκτιμώ τι λένε, γράφουν και κάνουν οι μαθητές.
Προσδιορίζω τα επόμενα βήματα της μάθησης


8.Τι ποιότητα δουλειάς παράγεται
Εξετάζω τεχνικές αξιολόγησης

Αξιολογώ το θέμα και προτείνω ιδέες για βελτίωση

9.Πόσο αποτελεσματικά ήταν ο σχεδιασμός μου και η διδασκαλία μου


10.Πώς θα άλλαζα το θέμα την επόμενη φορά



Επιπλέον, όταν σχεδιάζεται ένα θέμα Ιστοριογραμμής, κάποιες λειτουργικές ερωτήσεις πρέπει να αναδυθούν στο κεφάλι του σχεδιαστή. Αυτές αφορούν στις έννοιες, τις στάσεις και τις δεξιότητες που θα αναπτυχθούν μέσα από το θέμα, στις περιοχές του αναλυτικού προγράμματος που θα καλυφθούν, στις ερωτήσεις-κλειδιά που θα στηρίξουν το θέμα και στη διάρκεια του θέματος.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου